Sterowanie ogrzewaniem podłogowym bezprzewodowe: poradnik

Bezprzewodowe sterowanie ogrzewaniem podłogowym to zestaw trzech elementów: listwy sterującej przy rozdzielaczu, siłowników termoelektrycznych na pętlach oraz termostatów radiowych w pokojach, które bez kabli przekazują listwie informację, kiedy grzać. Typowa listwa obsługuje do 8 stref, a zasięg radia w budynku o standardowych ścianach to około 30 m, co podają dane techniczne zestawu Auraton 8D PRO. Najlepiej sprawdza się w domach wykończonych i przy modernizacji, gdzie prowadzenie przewodu z każdego pokoju do rozdzielacza oznaczałoby kucie ścian.

• Jak działa bezprzewodowe sterowanie ogrzewaniem podłogowym?
• Z jakich elementów składa się bezprzewodowy system sterowania?
• Przewodowe czy bezprzewodowe sterowanie ogrzewaniem podłogowym?
• Ile kosztuje bezprzewodowe sterowanie podłogówką?
• Jak sterować ogrzewaniem podłogowym przez internet i telefon?
• Czy warto montować sterowniki do ogrzewania podłogowego?
• Jak zamontować bezprzewodowe sterowanie podłogówką krok po kroku?
• Czy bezprzewodowe sterowanie działa z podłogówką i grzejnikami jednocześnie?
• Wady i najczęstsze problemy bezprzewodowego sterowania

Poniżej wyjaśniamy, jak działa taki system, z czego się składa, czym różni się od sterowania przewodowego, ile kosztuje, jak podłączyć go do telefonu i jakie ma ograniczenia, o których sprzedawcy mówią rzadko.

Jak działa bezprzewodowe sterowanie ogrzewaniem podłogowym?

Termostat w pokoju mierzy temperaturę i drogą radiową wysyła do listwy sygnał, że strefa potrzebuje ciepła albo już go nie potrzebuje. Listwa zasila wtedy siłowniki na odpowiednich pętlach rozdzielacza, a siłowniki otwierają lub zamykają przepływ wody do podłogi w tej strefie.

W praktyce wygląda to tak: w salonie ustawiasz 21°C, w sypialni 19°C. Gdy w sypialni robi się cieplej niż zadane 19°C, termostat wysyła informację do listwy, ta odcina zasilanie siłownika i pętla sypialni przestaje grzać, a salon grzeje dalej. Nie ma potrzeby ręcznego kręcenia zaworami na rozdzielaczu.

Według producenta, którego opis bezprzewodowej serii 8 TECH dotyczy listwy L-8e, jedna listwa zarządza temperaturą w 8 pomieszczeniach, a elementy systemu komunikują się radiowo bez dodatkowego okablowania. Ta sama listwa może sterować zarówno siłownikami termoelektrycznymi na rozdzielaczu podłogówki, jak i bezprzewodowymi siłownikami STT-868 lub STT-869 montowanymi na grzejnikach.

Z jakich elementów składa się bezprzewodowy system sterowania?

Minimalny zestaw to listwa sterująca, jeden termostat lub czujnik na każdą strefę i siłowniki na każdą pętlę, którą chcesz regulować. Moduł internetowy, repeater i czujniki dodatkowe są opcjonalne i dokupuje się je wtedy, gdy są potrzebne.

Listwa sterująca (centralna jednostka)

Listwa to mózg systemu: odbiera sygnały z termostatów i włącza lub wyłącza siłowniki w danej strefie. Montuje się ją na szynie DIN, zwykle w skrzynce elektrycznej lub szafce przy rozdzielaczu. Część listew ma dodatkowe wyjścia: w zestawie Auraton listwa steruje także pompą obiegową C.O. (wyjście 230 V, 200 W) i kotłem przez przekaźnik z bezpotencjałowymi stykami 2 A. Dzięki temu kocioł lub pompa ciepła dostaje sygnał do pracy tylko wtedy, gdy któraś strefa faktycznie potrzebuje ciepła.

Siłowniki termoelektryczne

Siłowniki to mięśnie systemu: montowane na zaworach rozdzielacza fizycznie otwierają i zamykają przepływ w pętlach. Najczęściej stosuje się wersję normalnie zamkniętą (NC) na 230 V. Przed zakupem sprawdź gwint wkładek w swoim rozdzielaczu, bo w ofertach występują co najmniej dwa standardy: M30x1,5 i M28x1,5. Jeden termostat może sterować kilkoma siłownikami naraz, jeśli pomieszczenie ma kilka pętli.

Termostaty i czujniki radiowe

Termostat pokojowy mierzy temperaturę i przekazuje ją do listwy; może mieć wyświetlacz i program tygodniowy albo być prostym czujnikiem bez przycisków, obsługiwanym z panelu lub aplikacji. Występują wersje bateryjne natynkowe oraz zasilane z 230 V, montowane podtynkowo lub w ramkach osprzętu elektrycznego. Wersja 230 V nie wymaga baterii, ale potrzebuje puszki z zasilaniem w miejscu montażu.

Uwaga na częsty błąd w opisach: STT-868 i STT-869 to nie termostaty, tylko bezprzewodowe siłowniki grzejnikowe. W systemie mieszanym pełnią rolę głowicy na kaloryferze, a pomiar temperatury pokoju może zapewniać osobny czujnik.

Moduł internetowy i bramka

Moduł Wi-Fi lub Ethernet podłącza listwę do sieci domowej i umożliwia obsługę z telefonu. W systemach ZigBee tę rolę pełni bramka internetowa, która łączy urządzenia z aplikacją. Bez modułu system działa lokalnie: z termostatów i panelu, ale nie zdalnie.

Akcesoria dodatkowe

W ofercie serii 8 TECH znajdują się m.in. repeater sygnału RP-4 (gdy zasięg jest za słaby), czujnik otwarcia okna C-2n, czujnik podłogowy C-8f, czujnik temperatury zewnętrznej C-8zr, moduł zaworu mieszającego i-1m oraz bezprzewodowy panel kontrolny M-8n do montażu podtynkowego. Nie każdy dom ich potrzebuje; repeater i czujnik podłogowy przydają się najczęściej.

Przewodowe czy bezprzewodowe sterowanie ogrzewaniem podłogowym?

Sterowanie przewodowe jest tańsze i bardziej odporne na zakłócenia, więc ma sens w nowym domu na etapie stanu surowego, gdy kable można poprowadzić bez kosztów. Bezprzewodowe wygrywa w domach wykończonych, przy modernizacji i wtedy, gdy chcesz w przyszłości przenosić termostaty.

Tak wynika też z tabeli, którą zawiera porównanie sterowania przewodowego i bezprzewodowego: system radiowy jest droższy w zakupie i wymaga wymiany baterii w regulatorach, ale nie wymaga ingerencji w ściany.

Istnieje też wariant pośredni: listwy hybrydowe, które przyjmują zarówno regulatory przewodowe, jak i radiowe (np. Tech L-X). Pozwalają podłączyć kablem pokoje, do których przewód już jest, a pozostałe obsłużyć radiowo.

Ile kosztuje bezprzewodowe sterowanie podłogówką?

Koszt zależy od liczby stref i siłowników: sama listwa bezprzewodowa na 8 stref to wydatek rzędu ponad tysiąca złotych, a kompletny zestaw na 8 pomieszczeń z modułem internetowym kosztuje kilka tysięcy. Ceny sklepowe zmieniają się, więc traktuj poniższe kwoty jako orientacyjne.

• Listwa bezprzewodowa Tech L-8e: w cenniku sklepu Instalator24 około 1147-1255 zł brutto.
• Listwa przewodowa Tech L-5s na 5 stref (dla porównania): około 379-415 zł brutto w tym samym sklepie.
• Listwa hybrydowa Tech L-X z wbudowanym Wi-Fi: około 1567-1715 zł brutto.
• zestaw L-8e z modułem Wi-Fi (listwa, 8 czujników C-8r, 16 siłowników M30x1,5, moduł WiFi RS) kosztuje w tym sklepie 4150 zł brutto.

Do ceny sprzętu dolicz montaż elektryczny listwy. Rozdzielacz zwykle nie wchodzi w skład zestawów sterowania, a jeśli obecny rozdzielacz nie ma zaworów przystosowanych do siłowników, trzeba go doposażyć lub wymienić. Producenci i sklepy udostępniają konfiguratory, w których podajesz liczbę pętli (siłowników) i liczbę termostatów, a system dobiera zestaw.

Jak sterować ogrzewaniem podłogowym przez internet i telefon?

Do sterowania przez telefon potrzebujesz modułu internetowego (Wi-Fi lub Ethernet) podłączonego do listwy albo bramki ZigBee oraz aplikacji producenta. Po sparowaniu możesz z dowolnego miejsca zmieniać temperatury stref, ustawiać harmonogramy i sprawdzać stan urządzeń.

W systemie TECH służy do tego moduł WiFi RS lub moduł Ethernet ST-505 i darmowa aplikacja eModul. Z kolei katalog systemu bezprzewodowego Engo Controls opisuje regulatory łączące się przez Wi-Fi lub protokół ZigBee 3.0, obsługiwane aplikacją Engo Smart lub Tuya Smart. Według producenta bramka ZigBee utrzymuje reguły i zaprogramowane scenariusze także wtedy, gdy zniknie dostęp do internetu.

Co się dzieje, gdy padnie internet lub łączność radiowa?

Brak internetu wyłącza tylko obsługę zdalną; termostaty i listwa dalej komunikują się lokalnie. Gorzej, gdy zerwie się łączność radiowa między termostatem a listwą. Część producentów zabezpiecza ten przypadek: termostat Auraton 3021R zapisuje cykl pracy z ostatnich 24 godzin i odbiornik realizuje go dalej, a urządzenia Engo według producenta automatycznie ponawiają sygnał. Sprawdź w specyfikacji, jak zachowuje się wybrany model.

Jakie ustawienia warto zaprogramować w aplikacji?

Najwięcej daje harmonogram tygodniowy: niższa temperatura w nocy i w godzinach, gdy nikogo nie ma, oraz powrót do komfortowej na czas powrotu domowników. Przydatna bywa też blokada przycisków kodem PIN (np. w pokoju dziecka) i temperatura przeciwzamrożeniowa, w termostacie Auraton ustawiona na 7°C.

Czy warto montować sterowniki do ogrzewania podłogowego?

Tak, jeśli pomieszczenia mają różne potrzeby (sypialnia chłodniej, łazienka cieplej) albo dom stoi pusty przez część dnia. Sterowanie strefowe pozwala grzać tylko tam, gdzie trzeba, i nie przegrzewać pokoi z dużymi zyskami ciepła od słońca.

Nie da się uczciwie podać jednego procentu oszczędności: zależy on od izolacji budynku, źródła ciepła, liczby stref i tego, jak domownicy korzystają z harmonogramów. Pamiętaj też, że podłogówka ma dużą bezwładność cieplną, więc krótkie obniżenia temperatury (np. na 2-3 godziny) dają mniej niż w ogrzewaniu grzejnikowym. Bardziej opłaca się stałe, rozsądne zróżnicowanie temperatur między strefami niż częste skoki.

Przy wyborze regulatora zwróć uwagę na algorytm pracy. Prosta histereza włącza i wyłącza grzanie wokół zadanej temperatury, a część regulatorów pozwala wybrać algorytm TPI, który dozuje ciepło krótszymi cyklami; zasadę jego działania opisujemy w tekście o algorytmie TPI.

Jak zamontować bezprzewodowe sterowanie podłogówką krok po kroku?

Montaż jest prostszy niż w wersji przewodowej, bo odpada prowadzenie kabli do pokoi, ale listwa pracuje na napięciu 230 V i steruje kotłem oraz pompą. Podłączenie listwy zleć elektrykowi lub instalatorowi z uprawnieniami; producent serii 8 TECH ostrzega, że błędne podłączenie przewodów może uszkodzić urządzenie.

1. Policz pętle na rozdzielaczu i przypisz je do pomieszczeń: tyle potrzebujesz siłowników, a stref tyle, ile pokoi chcesz regulować osobno.
2. Sprawdź gwint wkładek zaworowych (M30x1,5 lub M28x1,5) i dobierz siłowniki NC lub NO zgodnie z listwą.
3. Sprawdź obciążalność wyjść listwy. W listwie Auraton producent podaje 30 W na strefę i do 3 siłowników, choć w opisie zestawu pada też liczba 6 siłowników na strefę; przy większej liczbie pętli w jednym pokoju potwierdź to w instrukcji.
4. Odłącz zasilanie przed jakimikolwiek pracami elektrycznymi.
5. Zamontuj listwę na szynie DIN i podłącz siłowniki, pompę i sygnał do kotła zgodnie ze schematem z instrukcji.
6. Sparuj termostaty z listwą i przypisz je do stref.
7. Uruchom test zasięgu (jeśli listwa go ma) z miejsc docelowych termostatów; przy słabym sygnale dodaj repeater lub zmień lokalizację.
8. Zamontuj termostaty około wysokości przełączników, z dala od okien, grzejników, słońca i drzwi wejściowych.
9. Ustaw temperatury stref i harmonogram, a po kilku dniach skoryguj nastawy.

Jeśli dopiero dobierasz rozdzielacz, sprawdź, czy ma wkładki pod siłowniki; więcej o tym piszemy w poradniku jaki rozdzielacz do podłogówki.

Czy bezprzewodowe sterowanie działa z podłogówką i grzejnikami jednocześnie?

Tak, część systemów obsługuje instalacje mieszane: listwa steruje siłownikami na rozdzielaczu podłogówki, a na grzejnikach montuje się bezprzewodowe siłowniki, które łączą się z tą samą centralą. Przykładem jest listwa L-8e współpracująca z siłownikami grzejnikowymi STT-868 i STT-869.

W takim układzie możesz mieć podłogówkę w salonie i kuchni, a grzejnik w sypialni na piętrze, i regulować wszystko z jednej aplikacji lub panelu. Pamiętaj, że podłogówka i grzejniki zwykle potrzebują różnej temperatury zasilania, co rozwiązuje się hydraulicznie, np. zaworem mieszającym (seria 8 TECH ma do tego moduł i-1m). Hydraulikę takich układów omawiamy w artykule podłogówka i grzejniki na jednej pompie, a sterowanie strefami przy pompie ciepła w tekście o sterowaniu pokojowym pompy ciepła.

Wady i najczęstsze problemy bezprzewodowego sterowania

Główne wady to wyższa cena sprzętu, zależność od zasięgu radiowego i konieczność wymiany baterii w termostatach bateryjnych. Większości problemów da się uniknąć na etapie doboru i montażu.

• Zasięg w budynku jest dużo mniejszy niż w terenie otwartym: około 30 m wewnątrz wobec 300 m na zewnątrz. Żelbetowe stropy, grube ściany i metalowe szafki rozdzielacza osłabiają sygnał.
• Listwa w metalowej skrzynce lub w piwnicy może gubić łączność z termostatami na piętrze; rozwiązaniem bywa repeater albo zewnętrzna antena, jeśli model ją przewiduje.
• Za mało stref: listwa na 8 stref nie obsłuży większego domu, a rozbudowa wymaga drugiej listwy lub modułu rozszerzającego.
• Niezgodny gwint siłowników z rozdzielaczem albo przekroczona obciążalność wyjścia strefy.
• Termostat w złym miejscu (przy oknie, na słońcu, nad grzejnikiem) mierzy temperaturę, która nie odpowiada pomieszczeniu.
• Mieszanie urządzeń różnych producentów: termostaty zwykle współpracują tylko z listwą z tego samego systemu i protokołu (np. 868 MHz lub ZigBee).

Jak często trzeba wymieniać baterie w termostatach?

To zależy od modelu i sposobu użytkowania: sklep Instalator24 podaje średnio raz na 1-2 lata, a producent termostatu Auraton 3021R deklaruje do 5 lat na bateriach alkalicznych i do 10 lat na litowych. Jeśli nie chcesz pilnować baterii, a w ścianie jest puszka z zasilaniem, wybierz termostat na 230 V.